Himalayalardan Gelen Üçkâğıt

Bal kavanozundaki bir uyarıdan başlayıp iyotlu tuzun önemine ve Himalaya tuzu efsanesine uzanan kısa bir merak yolculuğu.

Bal yedim. Kavanozun üstünde bir uyarı var: “Bebeklere vermeyin.” İyi de neden? Meğer balda bulunabilen bakteri sporları, bağırsak florası henüz gelişmemiş bebeklerde çoğalıp toksin üretebiliyormuş.

E peki, bebeklere başka ne yedirmemeli? Haliyle “anne sütü ve mama yeter” cevabını aldım. Zaten bebeğe niye bal vereyim? Kaldı ki bebeğim de yok.

Ama bebeğe tuzlu bir şey de vermemek gerekiyormuş. Bu kafama takıldı: Birisi hayatı boyunca hiç tuz tatmasa sağlığı nasıl etkilenir? Hatta iyi bile olurmuş. Sorun, sodyum ve iyot eksikliğinin sıkıntı çıkarabilmesi. Sodyum diğer besinlerden kolayca telafi ediliyormuş. (Bu arada bilmiyordum: şeker yemezsek de bir şey kaybetmiyoruz. Vücut glikoza ihtiyaç duyduğunda karaciğer onu proteinden bile üretebiliyormuş.)

Peki ya iyot? Orası başka hikâye. Süt, balık, yumurta gibi besinlerden alınabiliyor ama tuz kadar kolay değil. İşte o sırada iyotlu sofra tuzunun önemini fark ettim.

E bi dakika. Peki ya sağlıklı diye satılan Himalaya tuzu, deniz tuzu denen şeyler?

Dolandırıcılık olduğunu zaten tahmin ediyordum. Sonuçta Himalaya tuzu dediğin şeyin içindeki eser miktardaki mineraller bir halta yaramıyor, o pembe renk de demir oksitten, yani pastan geliyor. Ama asıl mesele şu: İçinde iyot da yok ki oğlum! Yani iyotlu sofra tuzu düpedüz daha sağlıklı.

Vay anasını be kapitalizm.

Üstelik iyot eksikliği guatra da yol açabiliyor. Neyse ki Türkiye’nin pek beğenilmeyen doksanlarında başlayan zorunlu tuz iyotlama programı sayesinde bugün bu kadar az guatr vakası görüyormuşuz.

Himalayalardan evimize kadar gelen mükemmel bir dolandırıcılık.


Write a comment