AetherAxis: Het Spel dat Wenswerelden Blootlegt

Twee jaar lang was AetherAxis een idee: een spel waarmee je kon ontdekken welke toekomstverlangens er onder de oppervlakte sluimeren. Nu is het speelbaar. En de verrassing zit niet waar ik hem verwachtte. Het is de logica van de vier elementen en hun kwaliteiten die het spel bij elkaar houdt: dezelfde logica in het bord, in het poker-achtige kaartspel én in het orakeldek. En de toevoeging van schaakstukken, elk met hun eigen beperking, maakt het ook verrassend persoonlijk.
AetherAxis: Het Spel dat Wenswerelden Blootlegt

Waar het op neerkomt: AetherAxis combineert poker met tarot. De kaartlaag is echt poker: je hebt kaarten in je hand, er komen gemeenschappelijke kaarten op tafel, je gaat mee of je past, en je kunt bluffen. Maar de speelkaarten zelf komen uit de alchemie: vier suits staan voor de vier elementen: vuur, aarde, water en lucht. En de rangen zijn gradaties van toebehoren: de Gast, de Bewoner, de Oudste, de Gezant, de Voorouder. Elke kaart opent één poort op het bord. Je bouwt de wereld met de kaarten waarmee je biedt.

En dan is er Wording & Vergaan, een extra orakeldek met achtenveertig levenslessen vanuit de vier elementen. Dat is de divinatielaag. Je krijgt er een wanneer je op het bord een huis verlaat, en een wanneer je een ander huis binnengaat.

Van raster naar ring

De eerste versie was een raster: 4×4 werelden, twee assen, zestien vakjes. Dat werkte als design research tool, maar niet als spelbord. Op een tafel zit je dan naar een spreadsheet te kijken.

Het bord is nu een ring van zestien werelden: vier huizen van vier (de vier elementen). Midden in elk huis staat de ‘Zetel’: het archetype, de volwaardige versie van die toekomst, en op de overgangspunten tussen de huizen liggen de vier ‘Passen’: de zuivere kwaliteiten waaruit de elementen zijn samengesteld (heet, droog, koud en nat), precies zoals in de klassieke alchemie. Twintig poorten verbinden alles, waarvan vier koorden, binnenwegen rondom het midden. In dat midden ligt de aether, geen element maar een tussenruimte, een liminal space, die pas ontstaat als alle vier de koorden zijn ontsloten.

Dat dezelfde vier-plus-een structuur het bord, de suits en het orakeldek organiseert, is wat het spel samenhang geeft. Je speelt met vuur, lucht, water en aarde in je hand, over een bord dat uit vuur, lucht, water en aarde bestaat, en je leest er kaarten bij die uit dezelfde vier huizen komen.

Je persoonlijke schaakstuk

Schaakstukken zaten er in de eerste versies nog niet in. Ze zijn er later bijgekomen, en bleken het meest persoonlijke deel van het ontwerp. Ze vertegenwoordigen geen krachten maar juist beperkingen, in bewegingsvrijheid over het bord, die kunnen resoneren met jouw persoonlijke leven.

Als je jezelf herkent in de uitspraak “ik ken elke hoek van mijn gebied, en ik heb het niet uitgekozen” dan ben je waarschijnlijk een Pachter, geïnspireerd op de loper uit het schaakspel, die gebonden is aan exact één helft van het bord, de hete, de droge, de koude of de natte helft.

Er is een zesde stuk, de ingewijde, de schaakdame, en die heeft geen uitspraak. En aan het begin bestaat ze niet. Alleen de Pelgrim, de pion, het meest beperkte stuk, kan haar worden, en er is er maar één per spel. Ze is het enige stuk zónder beperking en daarom valt er ook niets te claimen - maar des te meer te transformeren.

Intenties inzetten

Elke speler heeft één wenswereld. Die kies je zelf, en je verzegelt deze. Daarna hoor je pas waar je staat: je startwereld wordt gerold. En je hebt vijf ‘intenties’: pokerfiches waarmee je in verschillende werelden kunt investeren. De bedoeling is om zo veel mogelijk intenties in je wenswereld te krijgen, én er met je schaakstuk bovenop te staan. Je kúnt winnen, maar ten diepste wint de toekomstwereld zelf, met of zonder jou er in.

Je mag daarom ook inzetten op een wereld die je stuk op dat moment niet kan bereiken. Dat is het risico van je hoop vestigen op een toekomst die er nog niet is, en het is precies wat het spel wil laten voelen: je kunt bouwen aan iets waar je zelf nu geen deelgenoot van kunt zijn, en misschien wel nooit.

Meespelen?

De eerste testsessie is vrijdag 4 september om 15:00. Het thema is ‘work-futures’: zestien mogelijke toekomsten van werk, van de goede werkgever tot volledige vrijheid zonder bescherming, en de vraag in welke daarvan je eigenlijk terecht wil komen.

Vanaf oktober komt het vaker terug.


Write a comment